Aşırı sıcak havanın insanların fiziksel sağlığını etkilediği zaten bilinen bir gerçektir. Ancak, ruh sağlığını -ne yazık ki- önemsemeyen ya da yeterince dikkate almayan bizim gibi toplumlarda aşırı sıcakların ruh sağlığı ile ilişkisi çoğu kez tamamen göz ardı edilmektedir. Şeker hastalığı (diabetes mellitus), yüksek tansiyon (hipertansiyon), kalp hastalıkları aşırı sıcak nedeniyle alevlenen fiziksel hastalıklardan bazıları olarak sıralanabilir. Bu fiziksel hastalıkların bile psikojenik kökleri olabildiğini ya da varolan bu hastalıkların psikojenik nedenlerle tedavilerinde güçlükler yaşandığını biliyoruz.

         Aşırı sıcaklar insanlarda en sık hangi psikiyatik sorunlara yol açar? 

         Aşırı sıcak ve nemli hava gündelik olağan uğraşları bile güçleştirdiği için, insanlar her zamankinden daha ağır strese maruz kalırlar. Yaşam koşullarının iklimin etkisiyle güçleşmesi örneğin; “ruhsal çökkünlük” olarak da adlandırılan depresyon, “ölüm korkusu ve sıkıntı nöbetleriyle seyreden” panik hastalığı, gün boyu kaygı ile seyreden anksiyete bozukluğu (kaygı hastalığı), cinsel sorunlar, uyku bozuklukları gibi birtakım psikiyatrik sorunları ya da hastalıkları da artırır. İnsanların birbirleriyle olan ilişkilerinde tahammülleri azalır, çabuk sinirlenebilirler ve öfkelerini kontrol etmekte zorluk çekerler. Bunun sonucunda gereksiz tartışmalar, kavgalar ve adli olaylar bu dönemlerde sık görülür. Araç kullanırken insanların dikkatleri dağıldığı, çabuk sinirlendikleri, dürtüsel davrandıkları ya da acele hareket ettikleri için trafik kazaları artar.

         Hangi psikiyatrik hastalıklar bu dönemde alevlenebilir?

         Toplumda yaygın olarak görülen ve kadınlarda daha sık rastlanan bir psikiyatrik hastalık olan depresyon (ruhsal çökkünlük), özellikle aşırı sıcakların bunaltıcı etkisiyle artış göstermektedir. Olumsuz hava koşullarının etkisiyle insanların yaşam düzeninin bozulması, aşırı sıcak nedeniyle ortaya çıkan uyku sorunları, sosyal etkinlikleri devam ettirmede güçlükler, yakın ilişkide oldukları insanlarla tahammülsüzlük nedeniyle yaşanan sorunlar depresyon ataklarını başlatabilir. Benzer şekilde, panik atakları bu dönemde özellikle yatkınlığı bulunan kişilerde daha kolay ortaya çıkar. Aşırı nem dolayısıyla nefes alıp vermekte yaşanan güçlük panik duygusunu tetikleyebilir. Sıvı kaybının tansiyonu düşürmesi, bunu telafi etmek için kalp atım hızının artması ya da kalp çarpıntısı ortaya çıkması panik ataklarla sonuçlanabilir. Uykuya dalmakta güçlük, sıcak nedeniyle sık uyanma, sabah dinlenmemiş, yorgun olarak kalkma yaygın görülen uyku sorunlarıdır. Bunların ötesinde, çoğu psikiyatrik hastalıkta karşımıza çıkan çabuk sinirlenme, öfke kontrolünde güçlük gibi sorunlar aşırı sıcak ve nemli havanın kaçınılmaz ve vazgeçilmez sonuçlarıdır.      

         Bu konuda nasıl mücadele verilebilir? Neler yapılabilir?

         Aşırı sıcak ve nemli havalarda, özellikle güneş ışınlarının yoğun olarak hissedildiği öğle saatlerinde dışarı çıkılmaması ve aktiviteler için olabildiğince sabah ya da akşam saatlerinin tercih edilmesi olası riski minimalize edecektir. Denize girmek ya da güneşlenmek için sabah saat 10 öncesi ya da akşam üzeri 6 sonrası uygun zamanlardır. Güneş ışınlarından daha az etkilenmek için açık renk kıyafetler tercih edilmelidir. Bu dönemlerde, psikiyatrik hastalık nedeniyle tedavi gören kişilerin ilaçlarını düzenli kullanmaları oldukça önemlidir. Bazı -görece- ağır hastalıkların tedavisinde kullanılan psikiyatrik ilaçları alan kişilerin güneş altında uzun süre kalmaması ve güneş ışınlarına direkt maruz kalmaması güneş ışınları nedeniyle ortaya çıkabilecek yan etkileri engelleyecektir. Kafein içerdikleri için, fazla miktarda çay, kahve ya da kolalı içeceklerin tüketilmemesinde, ancak bol sıvı alınmasında yarar bulunmaktadır. Özellikle ayran, meyve suyu ya da su uygun sıvı seçenekleri arasında sayılabilir. Ayrıca, sık sık ılık duş almak, aşırı fiziksel egzersizden kaçınmak ve alkol alımını makul düzeyde tutmak ek tedbirler olarak göz önünde tutulmalıdır.