Huzursuz Bacak Sendromu nedir?
İstirahat sırasında ve özellikle uyku öncesinde bacaklarda hissedilen rahatsızlık, huzursuzluk, ya da karıncalanma hissi "huzursuz bacak sendromu" (HBS) olarak adlandırılır.
Toplumda %5 oranında görülen bir psikiyatrik hastalıktır. Her 20 kişiden birisinin yaşamının belirli bir döneminde bu rahatsızlığı geçirdiğini söyleyebiliriz. Hem erkeklerde hem de kadınlarda görülür. Her yaş grubunda rastlanmakla birlikte, ilerleyen yaşla görülme olasılığı artar.
HBS bulunan kişilerin %95'inde açık bir neden saptanamamaktadır. Geri kalan %5'lik kısımda diyabet (şeker hastalığı), demir eksikliği HBSnun nedeni olarak belirlenmiştir. Hamilelikle birlikte de HBS ortaya çıkabilmektedir. HBS'nda beyinde sinir hücreleri arasında iletişimi sağlayan maddelerden birisi olan dopamin düzeyinde dengesizlik saptanmaktadır. Ayrıca, hastalığın kalıtsal yönü de vardır. Anne ya da babasında HBS olan kişilerin bu hastalığa yakalanma olasılıkları daha yüksektir. Kişinin aşırı strese maruz kalması da hastalığın ortaya çıkışını tetikleyebilir.
Bu hastalıkta yakınmalar istirahat sırasında ortaya çıkar ve hareketle ortadan kalkar. Uyuşma, karıncalanma, huzursuzluk, rahatsızlık hissi, ağrı şeklinde tanımlanabilir. Bazı kişiler yakınmalarını tanımlamakta zorluk çekerler. Genellikle akşam saatlerinde şikayetler artar. HBS bulunan kişiler uykuya dalmakta zorluk çekerler. Uyku sırasında bacaklarını sık hareket ettirirler. Gece uyuyamadıkları için yaşam kaliteleri ve mesleki performansları düşebilir. Uzun süre hareketsiz kalmaları gereken ortamdan kaçınırlar: Otobüs ya da uçak yolculuğu, sinema gibi ortamlarda hareketsiz kalmaları gerektiği için yakınmaları artar ve bu ortamlardan uzak durmaya çalışırlar.
HBS bazen hafif seyrederken, bazı kişilerin yaşamını önemli ölçüde etkileyebilir; kişinin ruh sağlığını bozarak depresyon ya da benzer psikiyatrik hastalıklara zemin hazırlayabilir. Zaman içinde hastalık hafifleyebilir, ortadan kaybolabilir, sonra tekrarlayabilir, şiddetlenebilir.
Öncelikle varsa altta yatan neden tedavi edilir. Kan şekeri düzenlenir, demir eksikliği tedavi edilir,
Kişiyi stres altına sokan bir etken ya da bir psikiyatrik hastalık varsa o konu üzerinde çalışılır.
Bunların yanında, kafein alımını azaltmak yani çay, kahve, kola, çikolata tüketimini azaltmak yararlı olabilir. Alkol ya da sigara kullanılıyorsa azaltılmalı ya da bırakılmalıdır. Psikiyatri ve nörolojide kullanılan bazı ilaçlar da bu hastalığın tedavisinde oldukça etkilidir.