Rahatlatıcı ve keyif verici etkilerinden dolayı kullanılan ve aynı  etkiyi elde etmek için zamanla daha fazla kullanılmaya başlanan, alınmadığı takdirde yoksunluk belirtilerine neden olan maddelere “uyuşturucu madde” denir. 

Uyuşturucu madde bağımlılığı nedir?

Zarar verdiği bilinmesine karşın, uyuşturucu maddeyi kullanma konusunda karşı konulamaz istek duyulması “uyuşturucu madde bağımlılığı”  olarak adlandırılır. 

Fiziksel bağımlılık nedir?

Uyuşturucu madde kullanan kişi sözkonusu maddeyi almadığında,  rahatsızlık veren bazı belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtileri ortadan kaldırmak için tekrar aynı maddeyi kullanmak zorunda kalır. Örn.  Eroin kullanan kişi bu maddeyi birkaç gün almadığında burun akıntısı, ellerde titreme, terleme, kas ağrıları,  kramplar,  uykusuzluk gibi sorunlarla karşılaşır ve ancak tekrar eroin alarak bu sorunlardan kurtulur.  Yoksunluğu ortadan kaldırmak için tekrar uyuşturucu madde kullanmak gerekiyorsa “fiziksel bağımlılık” gelişmiştir. 

En sık hangi maddeler kullanılır? 

Esrar, eroin, kokain, extacy, tiner, bali gibi uçucu maddeler, sigara (nikotin), alkol, kafein en sık görülen bağımlılık türleridir.

Nasıl madde bağımlısı olunur?

Kişi öncelikle rahatlamak ya da keyif almak amacıyla sözkonusu maddeyi kullanmaya başlar. Zamanla düşündüğünden daha sık madde kullanır ancak aynı etkiyi elde edebilmesi için daha fazla miktarda kullanması gerekir. Yavaş ve sinsi bir şekilde süreç ilerler.  Maddeyi azaltmak ya da bırakmak istediğinde başarılı olamaz. İş ya da okul, aile ve sosyal yaşamında bozulmalar olur.  Ruhsal ve fiziksel sorunlar da yaşamasına karşın kullanmaya devam eder. Türkiye uyuşturucu piyasasının hedef ülkelerinden birisi haline gelmiştir. Özellikle yüksek orandaki genç nüfus risk altındadır. Bu konuda,  başta anne babalar olmak üzere tüm toplumun bilgi sahibi olması  bir çok insanın yaşamını kurtarabilir. 

 Uyuşturucu madde kullanımı  sonucu ortaya çıkan fiziksel ve davranışsal değişiklikler ipucu olabilir: Örneğin,  eroin kullanan kişinin kollarında ya da bacaklarında damarlar boyunca iğne izleri görülür. Bu fiziksel izler kolayca saptanabilir. Durgunluk, içine kapanıklık, ders başarısında düşüş, aileden uzaklaşma gibi değişiklikler görülebilir. Uyuşturucu madde kullanan kişi çok çabuk sinirlenebilir, ruhsal durumunda dalgalanmalar görülür, ders başarısı  düşer, arkadaş çevresi değişebilir, çok sık yalan söyleyebilir, madde satın alabilmek için evden para çalabilir, evdeki bazı eşyalar ortadan kaybolabilir, tuvalette çok uzun süre kalıp oradan rahatlamış olarak çıkabilir. Eski arkadaşlarından tamamen uzaklaşıp, edindiği yeni arkadaşlarıyla çok sık zaman geçirmeye başlayabilir ve bu arkadaşlarını ailesinden gizlemeye çalışır. Çok para harcamaya başlar. Göz çevresinde kızarma, bakışlarında donukluk görülebilir. İdrar, kan ya da saç örneği test edilerek kesin tanı konur. Kan ve idrar örnekleriyle yapılan testler son birkaç gün içinde madde kullanıldıysa pozitif sonuç verir. Oysa, saç örnekleri bu maddeleri depoladıkları için geçmiş kullanımları da saptama imkanı verirler. Saç örneğinin başın arka bölümünden alınması daha uygundur.